AURELIA'S

De familie van de aurelia's is een bonte verzameling. Vleugels van aurelia's kunnen een grote variatie aan tekening hebben. De vlinders zijn vaak groot tot middelgroot, en de meeste grote vlinders die we in onze tuin vinden behoren tot de aurelia's.

---

	Dagpauwoog » De dagpauwoog overwintert als vlinder en komt in het voorjaar als een van de eerste weer tevoorschijn. Het is een onmiskenbare soort met dieprode kleur en een grote blauwe oogvlek op elke vleugel. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende soorten planten. Jonge rupsen leven in groepen in spinselnesten op grote brandnetel, de volwassen rupsen leven solitair.		Atalanta » Deze vlinder is grotendeels zwart, met een brede roodoranje band op elke vleugel en witte vlekken op de toppen. Atalanta's zijn trekvlinders: vanuit Zuid-Europa trekken ze ieder jaar richting Nederland; de vlinders die hier geboren worden trekken in het najaar weer naar het zuiden. Je kunt de atalanta vinden op allerlei nectarplanten.
	Distelvlinder » Distelvlinder zijn grote vlinders en met hun oranje-zwarte tekening erg opvallend. Ieder voorjaar trekken distelvlinders uit Afrika naar het Noorden. Als ze geluk hebben komen ze hier in de loop van mei aan. Zit het mee en gaat het ze - letterlijk - voor de wind en kunnen duizenden distelvlinders hier arriveren. Ze zoeken een partner en planten zich voort. Vervolgens sterven ze, maar in augustus komt de nieuwe generatie weer uit de pop.		Kleine vos » Deze vlinder is oranje met zwarte en gele vlekken op de voorvleugel en blauwe vlekjes in de achterrand. De onderkant van de vleugel is donkerbruin. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende soorten planten. Het mannetje houdt vanaf het middaguur een territorium bezet en verdedigt dat tegen indringers.
	Gehakkelde aurelia » De rupsen van deze vlinder leven op de bovenkant van de bladeren, waar ze niet opvallen omdat ze net een vogelpoepje lijken. De vlinders zelf zijn gemakkelijk te herkennen aan de 'gehakkelde' vleugels. Op de onderkant van de vleugel bevindt zich een kleine, opvallende witte C.		Landkaartje » De voorjaarsvorm en zomervorm van deze vlinder zien er totaal verschillend uit. De vlinders die in het voorjaar vliegen zijn oranje, de zomervlinders hebben een donker uiterlijk. Dit heeft te maken met de hoeveelheid licht en warmte die de pop krijgt. Er bestaat ook een mixvorm: half oranje en half donker. Kijk eens op de meidoorn, bosdruif of marjolein om ze te zien.
	Argusvlinder » In de Griekse mythologie was Argus een wezen met honderd ogen die altijd alles in de gaten hielden. De naam die deze vlinder heeft is daarom goed gekozen: op de onderkant van de vleugels zitten namelijk allemaal zwart met witte stippen die precies op ogen lijken! Het mannetje zit vaak op wacht om zijn territorium te beschermen. Met 'Argusogen' houdt hij dan alles in de gaten.		Bont zandoogje » Een bruine vlinder met gele vlekjes. De vlinder komt in heel Nederland voor, en de rupsen leven van verschillende grassoorten. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van vruchten en met nectar van onder andere de bloemen van bramen. De mannetjes gedragen zich opvallend territoriaal en verjagen alles wat hun territorium binnen komt vliegen.
	Bruin zandoogje » Het bruin zandoogje komt veel voor in Nederland: het is zelf de meest getelde vlinder in het Landelijk Meetnet Vlinders! De vlinders vliegen van begin juni tot eind augustus in één generatie. De vlinders leven dan ook lang, zo'n 30 dagen. Ze zitten het liefst in korte vegetaties zoals graslanden die recent gemaaid zijn. Op zonnige dagen zijn in een bepaald gebied soms honderden vlinders te zien die even boven het gras uithuppen en vervolgens weer snel verdwijnen.		Oranje zandoogje » Dit zandoogje komt voor in twee gescheiden gebieden; het noordoosten van het land (Drenthe en de daaraan grenzende delen van Groningen, Friesland en Overijssel) en het zuiden van het land (Zeeland, Noord-Brabant en het noorden van Limburg). In het overige deel van het land wordt het oranje zandoogje nauwelijks waargenomen. Het is oranje vlinder met een bruine band langsheen het lichaam en met bruine vleugelranden. Hij lijkt op het bruin zandoogje, maar is iets kleiner.
	Koevinkje » Koevinkjes zijn kleine vlindertjes die goed herkenbaar zijn aan de 'gouden' oogjes op de onderkant van hun vleugels. De vrouwtjes kan je vaak zien op braam, koninginnenkruid en akkerdistel. Daar zijn ze op zoek naar nectar. De mannetjes zijn daar minder dol op; zij maken liever patrouillevluchten waarbij ze vaak paden of bosranden volgen.

WITJES

De leden van de vlinderfamilie witjes zijn lang niet altijd wit! De citroenvlinder bijvoorbeeld, is geel tot groen. Opvallend aan deze vlinders is, dat ze meestal maar één of twee kleuren hebben. In tegenstelling tot de meeste andere dagvlinders hebben de witjes meestal geen ingewikkelde tekening op de vleugels.

---

	Klein koolwitje » Het meest voorkomende witje in Nederland. Het klein koolwitje heeft niet zo veel zwart op de vleugeltoppen en twee zwarte vlekjes op de voorvleugels. Het groot koolwitje lijkt hier sterk op maar is heel wat groter en het zwart op de vleugels loopt veel verder door.		Klein geaderd witje » Een veel voorkomende vlinder, die je overal in Nederland kan zien. Hij is herkenbaar aan de grijsgroene strepen (aders) op de onderkant van de vleugels. Van de drie koolwitjes heeft het klein geaderd witje de meeste voorkeur voor vochtige plaatsen.
	Groot koolwitje » Het groot koolwitje is een relatief grote witte vlinder, met opvallende zwarte vleugeltoppen. Ook heeft het vrouwtje grote zwarte vlekken op de voorvleugels. Het groot koolwitje is heel wat groter dan het klein koolwitje, en heeft duidelijk meer zwart op de vleugeltoppen.		Citroenvlinder » De mannetjes doen hun naam eer aan en zijn felgeel gekleurd. De vrouwtjes zijn wat bleker geel tot crèmekleurig. De vlinders zijn vooral te vinden op plaatsen waar veel nectarplanten groeien. Zelfs op tientallen meters afstand is in het bos een patrouillerend mannetje van de citroenvlinder te herkennen.
	Oranjetipje » Het oranjetipje is een gemakkelijk te herkennen voorjaarsvlinder die, heel toepasselijk, rond Koninginnedag te vinden is. Het mannetje van deze soort valt op door de grote oranje vlek in de vleugelpunt. Bij het vrouwtje ontbreekt deze karakteristieke vlek, zij is helemaal wit. Je kan ze onderscheiden van koolwitjes door naar de onderkant van de vleugel te kijken: die is bij het oranjetipje geelgroen gemarmerd.

BLAUWTJES

Zoals witjes niet altijd wit zijn, zijn blauwtjes niet altijd blauw. Er behoort een heel scala aan vlinders tot de familie van de blauwtjes. Er zijn blauwe blauwtjes, bruine blauwtjes, maar ook kleine pages en vuurvlinders behoren tot de familie van de blauwtjes.

---

	Boomblauwtje » De bovenkant van de vleugels is lichtblauw met zwarte randen, de onderkant van de vleugels is zilvergrijs met kleine zwarte stippen. Het boomblauwtje is het blauwtje wat het meest in Nederland voorkomt. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van bloedende bomen en nectar. De vlinders vliegen meestal vrij hoog langs bomen en struiken.		Icarusblauwtje » De bovenkant van de vleugels van dit kleine vlindertje is bij het mannetje blauw en bij het vrouwtje bruin. Sommige vrouwtjes hebben een sterke blauwe bestuiving, maar er komen ook bruine vrouwtjes voor. De vlinders voeden zich met nectar van vooral vlinderbloemigen en vliegen meestal laag boven de vegetatie. Ze brengen de nacht door in groepjes, waarbij ze met de kop naar beneden in de vegetatie hangen.
	Kleine vuurvlinder » De kleine vuurvlinder is mag dan wel rood zijn: hij behoort toch tot de blauwtjes. Hij is duidelijk kleiner dan de algemene koolwitjes. Zodra hij gaat zitten gaan de vleugels open en zie je de warm oranje bovenvleugel, met zwarte stippen erop. De mannetjes van deze vlindersoort zijn echte heethoofden. De mannetjes zitten boven op hun plant fanatiek op de uitkijk. Ze passen er goed op dat andere mannetjes niet te dicht in de buurt komen. Komen er toch indringers in hun territorium, dan jagen ze die met een hoop gefladder weg. Kleine vuurvlinders moet u zoeken op mooie bloemrijke graslanden, duinen en bermen. Daar staan voldoende nectarplanten waaruit vlinders drinken.

GROTE PAGES

De grote pages zijn groot en zijn bijzonder fraai gekleurd. De vlinders zien er heel exotisch uit.

---

Koninginnenpage » De koninginnenpage is onze grootste dagvlinder en heeft een opvallende geelzwarte tekening. De achtervleugel loopt uit in een 'staartje'. Op de rand van de achtervleugel staan verschillende blauwe vlekken en 1 rode vlek. De koninginnenpage profiteert van warme zomers en breidt zich de laatste jaren flink noordwaarts uit. Deze soort wordt vaak bij heuveltoppen gezien waar mannetjes en vrouwtjes elkaar ontmoeten.

DIKKOPJES

Dikkopjes zijn tamelijk kleine vlindertjes, met een dik lijf en relatief hele kleine vleugeltjes. Als u eenmaal een dikkopje gezien heeft, zult u ze in het veld altijd in één oogopslag kunnen herkennen.

---

Groot dikkopje » Het groot dikkopje leeft in allerlei beschutte, vrij vochtige graslanden en ruigten. De vlinders voeden zich met nectar van onder andere gewone braam, dophei en akkerdistel. De mannetjes voeren 's morgens vaak patrouillevluchten uit. 's Middags vertonen ze territoriaal gedrag, vaak vanaf steeds dezelfde uitkijkposten.

NACHTVLINDERS

---

Gamma-uil » De gamma-uil is een trekvlinder die van half mei tot september in heel Nederland te zien is. Overdag en in de avond vliegt hij, op zoek naar nectar. Hierbij is hij niet kieskeurig, maar snoept van vele bloemen- en plantensoorten. Na de zomer vertrekt hij weer naar warmere gebieden. De gamma-uil behoort tot de familie van de uilen. Als de vlinder aan het opwarmen is, trillen de vleugels een beetje. Ook andere vlindersoorten van de uilenfamilie doen dit.

Kolibrievlinder » De kolibrievlinder is, net als de atalanta, een trekvlinder die vanuit Zuid-Europa naar Nederland komt. In de zomer kun je hem overal in het land tegenkomen. De vlucht van deze vlinder is erg opvallend: overdag vliegt hij snel heen en weer en blijft stil in de lucht hangen als hij nectar uit de bloemen zuigt. Hij lijkt daarbij net een kolibrie! De kolibrievlinder behoort tot de pijlstaartfamilie. De naam van deze familie is te danken aan de rups: aan het eind van het rupsenlijfje zit een grote stekel.

Vlinders

in de tuin

In uw tuin kunt u verschillende vlinders tegenkomen. Hieronder staan er een aantal beschreven.
De lijst is gebaseerd op soorten met een hoge trefkans. Dit zijn ook de vlinders die u in kunt vullen op het formulier waarmee u uw waarnemingen door kunt geven. Klik op de soortnaam voor meer informatie en een filmpje. Hier komen straks ook de resultaten van de tellingen van deze vlinder te staan.
Staat de vlinder die u gezien heeft niet in de lijst? Neem dan eens een kijkje op Vlindernet.

U kunt hier ook een handige vlinderzoekkaart downloaden, die u mee kunt nemen onderweg.

AURELIA'S

De familie van de aurelia's is een bonte verzameling. Vleugels van aurelia's kunnen een grote variatie aan tekening hebben. De vlinders zijn vaak groot tot middelgroot, en de meeste grote vlinders die we in onze tuin vinden behoren tot de aurelia's.

---

	Dagpauwoog » De dagpauwoog overwintert als vlinder en komt in het voorjaar als een van de eerste weer tevoorschijn. Het is een onmiskenbare soort met dieprode kleur en een grote blauwe oogvlek op elke vleugel. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende soorten planten. Jonge rupsen leven in groepen in spinselnesten op grote brandnetel, de volwassen rupsen leven solitair.
	Atalanta » Deze vlinder is grotendeels zwart, met een brede roodoranje band op elke vleugel en witte vlekken op de toppen. Atalanta's zijn trekvlinders: vanuit Zuid-Europa trekken ze ieder jaar richting Nederland; de vlinders die hier geboren worden trekken in het najaar weer naar het zuiden. Je kunt de atalanta vinden op allerlei nectarplanten.
	Distelvlinder » Distelvlinder zijn grote vlinders en met hun oranje-zwarte tekening erg opvallend. Ieder voorjaar trekken distelvlinders uit Afrika naar het Noorden. Als ze geluk hebben komen ze hier in de loop van mei aan. Zit het mee en gaat het ze - letterlijk - voor de wind en kunnen duizenden distelvlinders hier arriveren. Ze zoeken een partner en planten zich voort. Vervolgens sterven ze, maar in augustus komt de nieuwe generatie weer uit de pop.
	Kleine vos » Deze vlinder is oranje met zwarte en gele vlekken op de voorvleugel en blauwe vlekjes in de achterrand. De onderkant van de vleugel is donkerbruin. De vlinders voeden zich met nectar van verschillende soorten planten. Het mannetje houdt vanaf het middaguur een territorium bezet en verdedigt dat tegen indringers.
	Gehakkelde aurelia » De rupsen van deze vlinder leven op de bovenkant van de bladeren, waar ze niet opvallen omdat ze net een vogelpoepje lijken. De vlinders zelf zijn gemakkelijk te herkennen aan de 'gehakkelde' vleugels. Op de onderkant van de vleugel bevindt zich een kleine, opvallende witte C.
	Landkaartje » De voorjaarsvorm en zomervorm van deze vlinder zien er totaal verschillend uit. De vlinders die in het voorjaar vliegen zijn oranje, de zomervlinders hebben een donker uiterlijk. Dit heeft te maken met de hoeveelheid licht en warmte die de pop krijgt. Er bestaat ook een mixvorm: half oranje en half donker. Kijk eens op de meidoorn, bosdruif of marjolein om ze te zien.
	Argusvlinder » In de Griekse mythologie was Argus een wezen met honderd ogen die altijd alles in de gaten hielden. De naam die deze vlinder heeft is daarom goed gekozen: op de onderkant van de vleugels zitten namelijk allemaal zwart met witte stippen die precies op ogen lijken! Het mannetje zit vaak op wacht om zijn territorium te beschermen. Met 'Argusogen' houdt hij dan alles in de gaten.
	Bont zandoogje » Een bruine vlinder met gele vlekjes. De vlinder komt in heel Nederland voor, en de rupsen leven van verschillende grassoorten. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van vruchten en met nectar van onder andere de bloemen van bramen. De mannetjes gedragen zich opvallend territoriaal en verjagen alles wat hun territorium binnen komt vliegen.
	Bruin zandoogje » Het bruin zandoogje komt veel voor in Nederland: het is zelf de meest getelde vlinder in het Landelijk Meetnet Vlinders! De vlinders vliegen van begin juni tot eind augustus in één generatie. De vlinders leven dan ook lang, zo'n 30 dagen. Ze zitten het liefst in korte vegetaties zoals graslanden die recent gemaaid zijn. Op zonnige dagen zijn in een bepaald gebied soms honderden vlinders te zien die even boven het gras uithuppen en vervolgens weer snel verdwijnen.
	Oranje zandoogje » Dit zandoogje komt voor in twee gescheiden gebieden; het noordoosten van het land (Drenthe en de daaraan grenzende delen van Groningen, Friesland en Overijssel) en het zuiden van het land (Zeeland, Noord-Brabant en het noorden van Limburg). In het overige deel van het land wordt het oranje zandoogje nauwelijks waargenomen. Het is oranje vlinder met een bruine band langsheen het lichaam en met bruine vleugelranden. Hij lijkt op het bruin zandoogje, maar is iets kleiner.
	Koevinkje » Koevinkjes zijn kleine vlindertjes die goed herkenbaar zijn aan de 'gouden' oogjes op de onderkant van hun vleugels. De vrouwtjes kan je vaak zien op braam, koninginnenkruid en akkerdistel. Daar zijn ze op zoek naar nectar. De mannetjes zijn daar minder dol op; zij maken liever patrouillevluchten waarbij ze vaak paden of bosranden volgen.

WITJES

De leden van de vlinderfamilie witjes zijn lang niet altijd wit! De citroenvlinder bijvoorbeeld, is geel tot groen. Opvallend aan deze vlinders is, dat ze meestal maar één of twee kleuren hebben. In tegenstelling tot de meeste andere dagvlinders hebben de witjes meestal geen ingewikkelde tekening op de vleugels.

---

	Klein koolwitje » Het meest voorkomende witje in Nederland. Het klein koolwitje heeft niet zo veel zwart op de vleugeltoppen en twee zwarte vlekjes op de voorvleugels. Het groot koolwitje lijkt hier sterk op maar is heel wat groter en het zwart op de vleugels loopt veel verder door.
	Klein geaderd witje » Een veel voorkomende vlinder, die je overal in Nederland kan zien. Hij is herkenbaar aan de grijsgroene strepen (aders) op de onderkant van de vleugels. Van de drie koolwitjes heeft het klein geaderd witje de meeste voorkeur voor vochtige plaatsen.
	Groot koolwitje » Het groot koolwitje is een relatief grote witte vlinder, met opvallende zwarte vleugeltoppen. Ook heeft het vrouwtje grote zwarte vlekken op de voorvleugels. Het groot koolwitje is heel wat groter dan het klein koolwitje, en heeft duidelijk meer zwart op de vleugeltoppen.
	Citroenvlinder » De mannetjes doen hun naam eer aan en zijn felgeel gekleurd. De vrouwtjes zijn wat bleker geel tot crèmekleurig. De vlinders zijn vooral te vinden op plaatsen waar veel nectarplanten groeien. Zelfs op tientallen meters afstand is in het bos een patrouillerend mannetje van de citroenvlinder te herkennen.
	Oranjetipje » Het oranjetipje is een gemakkelijk te herkennen voorjaarsvlinder die, heel toepasselijk, rond Koninginnedag te vinden is. Het mannetje van deze soort valt op door de grote oranje vlek in de vleugelpunt. Bij het vrouwtje ontbreekt deze karakteristieke vlek, zij is helemaal wit. Je kan ze onderscheiden van koolwitjes door naar de onderkant van de vleugel te kijken: die is bij het oranjetipje geelgroen gemarmerd.

BLAUWTJES

Zoals witjes niet altijd wit zijn, zijn blauwtjes niet altijd blauw. Er behoort een heel scala aan vlinders tot de familie van de blauwtjes. Er zijn blauwe blauwtjes, bruine blauwtjes, maar ook kleine pages en vuurvlinders behoren tot de familie van de blauwtjes.

---

	Boomblauwtje » De bovenkant van de vleugels is lichtblauw met zwarte randen, de onderkant van de vleugels is zilvergrijs met kleine zwarte stippen. Het boomblauwtje is het blauwtje wat het meest in Nederland voorkomt. De vlinders voeden zich met honingdauw, sap van bloedende bomen en nectar. De vlinders vliegen meestal vrij hoog langs bomen en struiken.
	Icarusblauwtje » De bovenkant van de vleugels van dit kleine vlindertje is bij het mannetje blauw en bij het vrouwtje bruin. Sommige vrouwtjes hebben een sterke blauwe bestuiving, maar er komen ook bruine vrouwtjes voor. De vlinders voeden zich met nectar van vooral vlinderbloemigen en vliegen meestal laag boven de vegetatie. Ze brengen de nacht door in groepjes, waarbij ze met de kop naar beneden in de vegetatie hangen.
	Kleine vuurvlinder » De kleine vuurvlinder is mag dan wel rood zijn: hij behoort toch tot de blauwtjes. Hij is duidelijk kleiner dan de algemene koolwitjes. Zodra hij gaat zitten gaan de vleugels open en zie je de warm oranje bovenvleugel, met zwarte stippen erop. De mannetjes van deze vlindersoort zijn echte heethoofden. De mannetjes zitten boven op hun plant fanatiek op de uitkijk. Ze passen er goed op dat andere mannetjes niet te dicht in de buurt komen. Komen er toch indringers in hun territorium, dan jagen ze die met een hoop gefladder weg. Kleine vuurvlinders moet u zoeken op mooie bloemrijke graslanden, duinen en bermen. Daar staan voldoende nectarplanten waaruit vlinders drinken.

GROTE PAGES

De grote pages zijn groot en zijn bijzonder fraai gekleurd. De vlinders zien er heel exotisch uit.

---

Koninginnenpage » De koninginnenpage is onze grootste dagvlinder en heeft een opvallende geelzwarte tekening. De achtervleugel loopt uit in een 'staartje'. Op de rand van de achtervleugel staan verschillende blauwe vlekken en 1 rode vlek. De koninginnenpage profiteert van warme zomers en breidt zich de laatste jaren flink noordwaarts uit. Deze soort wordt vaak bij heuveltoppen gezien waar mannetjes en vrouwtjes elkaar ontmoeten.

DIKKOPJES

Dikkopjes zijn tamelijk kleine vlindertjes, met een dik lijf en relatief hele kleine vleugeltjes. Als u eenmaal een dikkopje gezien heeft, zult u ze in het veld altijd in één oogopslag kunnen herkennen.

---

Groot dikkopje » Het groot dikkopje leeft in allerlei beschutte, vrij vochtige graslanden en ruigten. De vlinders voeden zich met nectar van onder andere gewone braam, dophei en akkerdistel. De mannetjes voeren 's morgens vaak patrouillevluchten uit. 's Middags vertonen ze territoriaal gedrag, vaak vanaf steeds dezelfde uitkijkposten.

NACHTVLINDERS

---

Gamma-uil » De gamma-uil is een trekvlinder die van half mei tot september in heel Nederland te zien is. Overdag en in de avond vliegt hij, op zoek naar nectar. Hierbij is hij niet kieskeurig, maar snoept van vele bloemen- en plantensoorten. Na de zomer vertrekt hij weer naar warmere gebieden. De gamma-uil behoort tot de familie van de uilen. Als de vlinder aan het opwarmen is, trillen de vleugels een beetje. Ook andere vlindersoorten van de uilenfamilie doen dit.

Kolibrievlinder » De kolibrievlinder is, net als de atalanta, een trekvlinder die vanuit Zuid-Europa naar Nederland komt. In de zomer kun je hem overal in het land tegenkomen. De vlucht van deze vlinder is erg opvallend: overdag vliegt hij snel heen en weer en blijft stil in de lucht hangen als hij nectar uit de bloemen zuigt. Hij lijkt daarbij net een kolibrie! De kolibrievlinder behoort tot de pijlstaartfamilie. De naam van deze familie is te danken aan de rups: aan het eind van het rupsenlijfje zit een grote stekel.